نمایندگی خودرو تشویر
کد مطلب: 6249

با توجه به بررسی نقاط ضعف و مشکلات عدیده پیش روی خط اتیلن مرکز (پتروشیمی های فیروزآباد، جهرم، داراب، فسا و استهبان) بروشنی قابل درک است که این طرح هیچگونه توجیه علمی و اقتصادی برای مردم منطقه و در نهایت کشور نخواهد داشت و اصرار بر ادامه آن نتیجه ای جز هدر دادن بیش از پیش ثروت ملی و سرمایه های بیت المال در پی نخواهد داشت.

به گزارش فیروزنا: بهنام گورکانی کارشناس پتروشیمی به وضعیت خط اتیلن  مرکز (پتروشیمی های فیروزآباد، جهرم، داراب، فسا و استهبان) پرداخته است 

مطالعات در مقاله ای به امکان‌سنجی، فرآیندی کنترل شده برای مشخص نمودن همزمان مشکلات و مزایای اجرای یک پروژه یا ورود به یک موقعیت سرمایه‌گذاری است و همراه با توصیف کامل شرایط و برآورد عواید و هزینه‌های (آنالیز هزینه- فایده) انجام آن صورت می‌گیرد.

مطالعات امکان سنجی را می‌توان نقطه عطف فرآیند تصمیم‌گیری در اجرای پروژهایی نظیر خط اتیلن مرکز (پتروشیمی های فیروزآباد، جهرم، داراب، فسا و استهبان) یا انجام سرمایه‌گذاری در آن دانست. پاسخ «بله» یا «نه» در برابر ‌این پرسش که «آیا باید پروژه خط اتیلن مرکز (پتروشیمی های فیروزآباد، جهرم، داراب، فسا و استهبان) را اجرا کرد یا در پروژه سرمایه‌گذاری نمود؟»
در این مقاله سعی بر آن است که با نگاهی علمی و بدور از هرگونه تعصبات جناحی به تحلیل و آسیب شناسی برخی از مهمترین مولفه های اصلی و تعیین کننده (مطالعات امکان سنجی) اجرای طرح خط اتیلن مرکز (پتروشیمی های فیروزآباد، جهرم، داراب، فسا و استهبان) از جمله (خوراک، یوتیلیتی، مشکلات زیست محیطی، اشتغال، بازار محصولات تولیدی)، که از نظر نویسنده هیچگونه توجیه علمی و اقتصادی برای حوزه استحفاظی مسیر خط اتیلن مرکز خصوصا شهرستان فیروزآباد نداشته و ندارد و صرفا طرحی سیاسی و تبلیغاتی بوده است که اصرار بر اجرا و ادامه آن مصداق بارز هدر دادن ثروت ملی و سرمایه های عمومی و بیت المال خواهد بود، پرداخته شود.
۱- خوراک (اتان)
یکی از مهمترین مولفه های مهم در ایجاد واحدهای پتروشیمی، خصوصا الفین (پتروشیمی فیروزآباد) دسترسی آسان به خوراک (گاز اتان) می باشد. در مطالعه امکان سنجی شده اولیه نوع و میزان خوراک مصرفی پتروشیمی فیروزآباد بشرح زیر می باشد:
خوراک: اتان
میزان= ۱۳۰۰(هزار تن در سال)
محل تامین =واحد استحصال اتان پالایشگاه گاز پارسیان
اولین اشکال جدی وارد به این طرح، مصافت زیاد و احداث خط لوله (حدود ۳۰۰ کیلومتری) تامین خوراک (اتان) پتروشیمی فیروزآباد (واحد الفین) از پالایشگاه پارسیان آنهم در شرایط سخت اقلیمی (کوهستانی) منطقه می باشد که هزینه اجرایی طرح را به صورت سرسام آوری بالا خواهد برد.
مناسب است این طرح در نزدیکی محل تامین خوراک (پالایشگاه پارسیان) احداث شده و از صرف هزینه های هنگفت خط لوله جلوگیری بعمل آید.
۲- یوتیلیتی
دومین مشکل عمده و اساسی این طرح نبود منبع تامین آب مصرفی طرح الفین فیروزآباد بعنوان یکی از صنایع وابسته به آب، با توجه به خشکسالی شدید منطقه (که باعث از بین رفتن صنعت کشاورزی و دامداری منطقه شده است) می باشد.
یوتیلیتی پتروشیمی فیروزآباد خصوصا آب مصرفی آن مطابق مطالعات اولیه انجام گرفته بصورت زیر می باشد که نبود منابع تامین آب بعنوان اصلی ترین نیاز واحدهای الفین بتنهایی بیانگر غیرکارشناسی و عدم اجرایی بودن این طرح در شهرستان فیروزآباد می باشد.

(طی تماس بهنام گورکانی نگارنده این مقاله عدد نوشته شده در این بند مربوط به آب مصرفی که با اشتباه تایپی وی 117 میلیون متر مکعب نوشته شده بود که صحیح آن همان 11.7 میلیون متر مکعب است که این اشکال اصلاح شده است)

یوتیلیتی پتروشیمی فیروزآباد:
آب = ۱۱.۷ میلیون متر مکعب؛ محل تامین سد تنگاب
برق = ۳۵ MW؛ محل تامین شبکه سراسری
گاز = Nm 3/hr 7882؛ محل تامین خط لوله گاز سراسر
با توجه به اینکه میانگین سرانه کل مصرف آب شرب در ایران (شامل تجاری-صنعتی-خانگی –فضای سبز و…) در حدود ۲۰۴ لیتر در روز است و با در نظرگرفتن جمعیت شهرستان فیروزآباد بر طبق سرشماری سال۰ ۱۳۹که برابر با ۱۱۹۷۲۱نفر بوده‌ است:
مصرف سالیانه آب شرب شهرستان = ۸۹۳۵۲۰۰۰۰۰
مصرف سالیانه پتروشیمی = ۱۱۷۰۰۰۰۰۰۰۰
مصرف سالیانه آب شهرستان فیروزآباد * ۱٫۳ = میزان مصرف آب سالیانه پتروشیمی فیروزآباد
در نتیجه با توجه به خشکسالی بیش از ۱۰ ساله در جنوب کشور خصوصا شهرستان فیروزآباد (که در پی نابودی صنعت کشاورزی و دامداری منطقه باعث مهاجرت جمعیت منطقه به مرکز استان گردیده) و عدم نتیجه بخش بودن آبگیری پیش بینی شده سد تنگاب (بدلایل فنی و خشکسالی) با توجه به حجم بالای آب مصرفی طرح پتروشیمی فیروزآباد اصرار بر ادامه و راه اندازی طرح به هیچ عنوان توجیه علمی و اقتصادی نخواهد داشت. در حال حاضر با توجه به خشکسالی های چند دهه قبل و کمبود منابع آب شرب مردم منطقه میزان اندک آب ذخیره شده در آبگیر سد تنگاب و … بایستی برای تامین آب شرب مصرفی اهالی منطقه در نظرگرفته شود.
۳- مشکلات زیست محیطی
سومین دلیل غیر کارشناسی و غیر قابل اجرا بودن خط اتیلن مرکز خصوصا پتروشیمی فیروزآباد (الفین) بعنوان یکی از آلاینده ترین طرح های صنعتی در دنیا، مشکلات زیست محیطی آن می باشد که از این حیث نیز این طرح را طرحی آلاینده و غیر قابل اجرا در مکان پیشنهادی (مجاورت شهرستان فیروزآباد) معرفی می نماید؛ بطوریکه مشخصات احداث طرح الفین فیروزآباد بشرح زیر می باشد:
محل احداث طرح کیلومتر ۱۲ جاده فیروزآباد – قیرکارزین در استان فارس
زمین تخصیص یافته ۱۶۰ هکتار
صنایع پتروشیمی خصوصا واحدهای الفینی (پتروشیمی فیروزآباد) ذاتاً جزو صنایع آلوده کننده ی محیط زیست هستند و انواع آلاینده ها را که بعضاً بسیار خطر ناک هستند، وارد (هوا،آب، خاک) می کنند که از جمله می توان به تولید آلاینده های گازی، آئروسلی و پساب های صنعتی در مقیاس وسیع اشاره نمود می شوند که به طور مستقیم و غیر مستقیم می تواند اثرات مخربی بر محیط زیست و زندگی انسان داشته باشد. وارد شدن پساب واحد الفین مجتمع پتروشیمی فیروزآباد با توجه به فاصله حدودا ۱۵ کیلومتری محل احداث کارخانه به شهرستان فیروزآباد و همجواری با دهستان بزرگ جایدشت و تمرکز جمعیت روستایی زیاد پیرامون آن، در صورت بهره برداری به محیط پیرامونی را می توان بعنوان یک فاجعه زیست محیطی برای منطقه فیروزآباد دانست که به دنبال ورود این پساب ها به محیط تغییرات زیست محیطی جبران ناپذیری رخ می دهد که سلامت اکوسیستم این منطقه را مورد تهدید قرار خواهد داد. با توضیحات ارائه شده راه اندازی طرح پتروشیمی فیروزآباد بمعنای نابودی محیط زیست منحصر به فرد شهرستان فیروزآباد خواهد بود.
کما اینکه تجربه راه اندازی کارخانه سیمان فیروزآباد با مکان یابی نامناسب در منطقه ای منحصر بفرد (دشت موک) از لحاظ زیست محیطی و تنوع جانوری که در نهایت باعث نابودی این منطقه گردید در برابر چشمان مسئولان و طراحان پتروشیمی فیروزآباد می باشد!
۴- عدم اشتغال زایی مناسب
با نواقص مورد اشاره، تنها دلیل متولیان امر جهت احداث خط اتیلن مرکز و پتروشیمی فیروزآباد ایجاد اشتغال در منطقه می باشد که چنانچه توضیح داده خواهد شد، این طرح با توجه به سرمایه گذاری بالا و مشکلات عدیده دیگر حتی در بحث اشتغالزایی نیز باری را از دوش شهرستان فیروزآباد و مناطق اطراف برنخواهد داشت. مطابق مطالعات امکانسنجی اولیه انجام گرفته تعداد افراد شاغل در زمان بهره برداری ۶۵۰ نفر خواهد که با توجه به سرمایه گذاری انجام گرفته و مشکلات زیست محیطی و … با توجه به آمار بالای %۴۰ بیکاری، علنا نمود چشمگیری نخواهد داشت.
با توجه به تخصصی بودن راه اندازی واحدهای پتروشیمی بخصوص واحدهای الفینی (پتروشیمی فیروزآباد) و از طرفی نبود نیروی انسانی متخصص جهت انجان مراحل راه اندازی و بهره برداری از این طرح، بخش عمده ای از نیروی انسانی متخصص مورد نیاز بایستی از دیگر مناطق کشور تامین شود. مزیت طرح اتیلن مرکز در بخش پایین دستی آن می باشد با توجه به اینکه پتروشیمی فیروزآباد طرح الفین است و تامین کننده پتروشیمی های فسا، داراب و جهرم واحدهای تولید پلی اتیلن می باشد، هیچگونه مزیتی در بخش پایین دستی و رونق اقتصادی و در نهایت اشتغالزایی در منطقه نخواهد داشت.
۵- نبود بازار مناسب برای محصول تولیدی (اتیلن و پلی اتیلن) و عدم توان رقابت با رقبا:
طرح خط اتیلن مرکز با هدف انتقال گاز اتان از پالایشگاه پارسیان (شهرستان مهر) جهت تولید یک میلیون تن اتیلن در پتروشیمی فیروزآباد و انتقال اتیلن از پتروشیمی فیروزآباد به پتروشیمی های جهرم، فسا، داراب و استهبان جهت تولید ۹۰۰ هزار تن پلی اتیلن و ۱۰۰ هزار تن اتیلن وینیل استات می باشد که با توجه به مازاد تولید پلی اتیلن در کشور و نبود زیرساخت ها و سرمایه گذاران مستعد در بخش پایین دستی در منطقه، خصوصا در حوزه طرح خط اتیلن مرکز(جنوب و مرکز استان فارس) تنها مزیت احداث پروژه خط اتیلن مرکز صادرات محصولات تولیدی واحدهای پتروشیمی در مسیر این خط می باشد، که با در نظر گرفتن هزینه حمل محصولات تولیدی (پلی اتیلن، اتیلن وینیل استات) تا محل صادرات که همان خلیج فارس ! (محل تامین خوراک) باشد و بالا رفتن قیمت تمام شده، محصولات تولیدی خط اتیلن به هیچ عنوان توان رقابت با رقبا را نخواهد داشت.
با توجه به بررسی نقاط ضعف و مشکلات عدیده پیش روی خط اتیلن مرکز (پتروشیمی های فیروزآباد، جهرم، داراب، فسا و استهبان) بروشنی قابل درک است که طرح فوق هیچگونه توجیه علمی و اقتصادی برای مردم منطقه و در نهایت کشور نخواهد داشت و اصرار بر ادامه آن نتیجه ای جز هدر دادن بیش از پیش ثروت ملی و سرمایه های بیت المال در پی نخواهد داشت.
بزودی پیشنهاد طرح جایگزین و چگونگی توجیه پذیر نمودن علمی و اقتصادی خط اتیلن مرکز (پتروشیمی های فیروزآباد، جهرم، داراب، فسا و استهبان) جهت استحضار ارائه خواد شد.

 

بهنام گورکانی – کارشناس پتروشیمی

نام:
ایمیل:
نظر:
 
نظرات بینندگان


نرم افزار شهر من
پایگاه تحلیلی خبری فیروزآباد