کد مطلب: 3407

قلعه دختر نخستین بنای گنبد دار ایرانی است که با اصول فنی و معماری خاص ساخته شده است.

به گزارش فیروزنا ،این قلعه نخستین بنای گنبد دار ایرانی است که با اصول فنی و معماری خاص ساخته شده و مصالح به کاررفته در آن شبیه کاخ اردشیر است. قلعهٔ دختر در شش کیلومتری جاده فیروزآباد به شیراز در دامنه کوهی مشرف به جاده قرار دارد که پس از طی مسافتی حدود ۳۰۰ متر می توان به قلعه رسید.

تمامی کاخ را یک ایوان بزرگ دارای تاق ضربی و دو ایوان کوچکتر در دو سو تشکیل می داد. ایوان بزرگ که ۱۴ متر پهنا و ۲۳ متر درازا داشت به یک اتاق مرکزی که سقف آن به شیوه ای تازه، یعنی گنبد پوشانده شده بود منتهی می گشت. در جناحین این اتاق گنبد دار اتاقهای اضافی قرار گرفته و کل آنها در داخل یک دیوار خارجی مدور جای داشت.

http://firoozna.ir/files/images/untitled%20folder/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%20%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1/321.jpg


معماران رومی مشکل قرار دادن سقفی مدور بر روی بنایی چهار گوش در گوشه ها را با جلو آوردن تدریجی سنگ یا آجرها به شکلی که پیوسته مدور تر می شد، حل کرده اند اما در قلعه دختر شیوه جدیدی به کار گرفته شد که همانا استفاده از سه کنج در گوشه هاست. عظمت بنای این قلعه، مبهوت کننده است و دیوارهای بلند آن با همه شکستگی و ریخته شدن، هنوز هم شکوهی خیره کننده دارند. قلعه دختر، نشان ظهور امپراتوری ساسانی و افول دولت اشکانی است.

http://firoozna.ir/files/images/untitled%20folder/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%20%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1/456.jpg


این قلعه از سه جهت شمال، غرب، جنوب با صخره کوهستانی با ارتفاع غیر قابل نفوذ محصور است و بر هر صخره با روی بلند و برج های دیده بانی ساخته شده در سمت شرق با فاصله بیش از یک کیلومتر از قلعه دیوار سنگی محکمی کشیده شد تا مانع ورود افراد شود. تنها راه ورود به این دژ از جنوب قلعه با پلکانی بوده که علاوه بر صخره کوه از چند لایه دیواره باره و برج تودرتو با نگهبانان مخصوص امکان پذیر بوده است. در قسمتی از قلعه دهانه غاری دیده می شود که به قول بعضی از محلیها این غار راهی به کاخ اردشیر بابکان، کاخ ساسانی در جلگه فیروزآباد داشته است.

http://firoozna.ir/files/images/untitled%20folder/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%20%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1/987.JPG


یعنی در زمان حمله دشمن به قلعه، محصورین قلعه می توانستند از طریق این غار با شهر ارتباط داشته باشند و بتوانند غذا و نیروی انسانی وارد قلعه کنند. ساختمان مدور که محل تخت و بارگاه بود و به یک سیاه چال عظیم شباهت دارد، چونان برجی با شکوه بر فراز تپه قد برافراشته است.بنای شاهی با دیوان و تالار گنبددار در سطح سوم قرار گرفته است تا تالار اصلی با اتاق های جانبی به صورت قلعه عظیم و مدوری برفراز بلندترین نقطه رشته کوه و داخل خط دفاعی قلعه قرار گرفته است.

http://firoozna.ir/files/images/untitled%20folder/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%20%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1/0147.jpg
 

حمامک قلعه دختر
درکنار دیوار شرقی قلعه دختر محلی وجود دارد که حمامک نامیده میشود . گفته می شود که زمانی به عنوان حمام سلطنطی بوده و چون هم در زمستان و هم در تابستان آب داشته و داخل غار مرطوب بوده است ، هوای داخل هیچ گاه سرد نمی شد. اما آثار زیادی داخل غار مشاهده نمی شود که می تواند به خاطر تغییر شکل سریع غار های آهکی باشد. در فصول زمستان و تابستان هوای داخل غار 30 درجه می باشد، در صورتیکه دمای خارج از غار در تابستان 16 تا 24 درجه و در زمستان -2 تا 10 درجه می باشد.

http://firoozna.ir/files/images/untitled%20folder/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%20%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1/654.jpg

 

علت نام گذاری قلعه دختر
وجه تسمیه این قلعه به سبب انتساب آن به الهه آناهیتا، خدای آبهای زیر زمینی و پاکی بوده که در فرهنگ ما ایرانیان به صورت یک دختر نجیب و معصوم تصور شده است.بر اساس اینکه این قلعه دست نیافتنی و صعب العبور بوده است در باور مردم و به مرور زمان به قلعه دختر معروف شده است. به نظر می رسد که همراه با موفقیت های سیاسی پادشاهان ساسانی، قلعه دختر جای خود را به کاخ بزرگی در دشت، یعنی کاخ آتشکده داده است. اردشیر پس از پیروزی بر پادشاهان پارتی و خود را شاه شاهان خواندن، هنوز ناچار بود برای تحکیم قدرت خود بر ایران زمین، درگیر نبرد شود. اما دیگر خطر، اقامتگاه او را در فیروزآباد تهدید نمی کرد.
پس احتمالا کاخ کوهستانی، که تنگ و صعب العبور و پذیرایی میهمانان و خوشگذرانی در آن دشوار بود، به عنوان محل اقامت رها شد و جای خود را به کاخی بزرگ داد، که در کنار برکه ای باصفا و پر از درختان قرار گرفته بود. این کاخ بزرگ امروزه به نامهای آتشکده فیروزآباد، کاخ فیروزآباد و آتشکده ساسانی معروف است.اردشیر بابکان پادشاه ساسانی این قلعه را برای نگهبانی از آتشکده در مسیر ورودی به فیروزآباد جهت حفاظت از ورود دشمن به شهر ساخت.

http://firoozna.ir/files/images/untitled%20folder/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%20%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1/789.jpg

منبع مکانبین

نام:
ایمیل:
نظر:
 
نظرات بینندگان

نظر سنجی

عملکرد فیروزنا را چگونه ارزیابی می کنید؟

نرم افزار شهر من
پایگاه تحلیلی خبری فیروزآباد